Sığınak ve Sığınma Yerleri Hakkında
SIĞINAK VE SIĞINMA YERLERİ
a.Giriş;
Klasik ve nükleer silahlarla kimyasal ve biyolojik harp maddelerinin tesirlerinden insanlar ile ülkenin harp gücünün devamı için gerekli olan canlı ve cansız kıymetleri korumak amacıyla kullanılan ve bu maksatla yapılan yerlere sığınak denir.
Teknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde silah ve silah sistemlerinin güç ve yetenekleri de artmış bulunmaktadır.Bunun doğal sonucu olarak cephe ve sınır gibi kavramlar bütünü ile ortadan kalkmış, tüm yurt ve sivil halk saldırı alanı içine girmiştir.Bu büyük tehlikelerden Silahlı Kuvvetlerinin alacağı önlemlerin ve diğer tedbirlerin yanında sığınak yapımına önem verilerek kurtulabilinir.Aksi takdirde can ve mal kaybının fazla olacağı tabiidir.
Ancak sığınaklardan beklenilen yararın sağlanabilmesi için sığınak yapımından evvel şu üç önemli prensibin mutlaka göz önünde bulundurulması gerekir.
-Sığınak yapılacak mahallin iyi tespit edilmesi
-Sığınaktan yararlanacakların önceden planlanması
-Yapılacak sığınağın başka amaçlarla kullanılabilir nitelikte olması.
b.Sığınak Yapımında amaç:
1.Can ve mal kaybını en aza indirmek,
2.Hazırlıklı olma imajı verilerek caydırıcılığı sağlamak,
3.Az masrafla toplu koruma imkanı yaratmak.
c.Sığınak Çeşitleri;
Çok yakın bir geçmişe kadar sığınaklar sadece klasik ve nükleer silahlardan koruyucu yerler olarak görülmüşlerdir.Ancak son günlerdeki gelişmeler kimyasal harp maddelerinin de en az diğer silahlar kadar hatta daha fazla tehdit unsuru olduğunu göstermiştir
1. Bu açıdan düşünüldüğünde;
-Basınç Sığınakları,
-Radyoaktif Serpinti Sığınakları,
-Kimyasal harp Maddeleri Sığınakları,
olmak üzere üçe ayırmak mümkündür.
Basınç ve radyoaktif serpinti sığınaklarının yer altında bodrum katlarında yapılması koruma olanağını arttırmaktadır.Ancak Kimyasal harp maddelerine karşı sığınak yada sığınma yerlerinin mümkün olduğu kadar üst katlarda az pencereli bölümlerin seçilmesi uygun olacaktır.
Zira kimyasal gazlar havadan daha ağır olduğundan aşağılara doğru inildikçe yoğunluk artacaktır.
d.Sığınakların Özellikleri;
1.Sığınakların büyüklükleri barındıracakları insan sayısına ve yapı inşaat alanının büyüklüğüne göre hesaplanmalıdır.Bu alan; insan başına en az 1 m2 olmalıdır.Yüksekliği ise 2.20 m.az olmamalıdır.
Ancak sığınaklarda çok sayıda insan barındırmanın da bazı sakıncaları vardır. Zira sayı arttıkça kısa sürede sığınağa girme, beslenme, havalandırma hatta temizlik konularında problem çıkabileceği gibi tam bir isabet halinde zayiat da fazla olacaktır.
2.Radyasyon şiddetini azaltmak amacıyla sığınak duvarlarının mümkün olabildiğince kalın ve sağlam yapılmasına özen gösterilmelidir.
idial bir sığınakta duvar kalınlıkları en az 60 cm. beton, 75 cm tuğla veya taş yada 90 cm. sıkıştırılmış toprak olmalıdır.
3.Sığınak girişleri mümkünse merdivensiz veya az merdivenli olmalı, girişler zikzaklı yapılmalı ve mümkün olmadığı takdirde kapı önüne emniyet duvarı yapılmalıdır.
4.Sığınağın tipi ne olursa olsun yeterli havalandırma tertibatına sahip olmalıdır.Bu konuda en iyi çözüm havalandırma cihazlarından yararlanmaktır.Özellikle kimyasal gazların etkilerinden korunmak üzere giriş borusuna bu özellikte bir filtre takılması mutlaka zorunludur.
e.Sığınakta Alınması Gereken Önlemler:
1.Sığınaklardan kimlerin ne şekilde yararlanacağı önceden tespit edilmelidir.
2.Sığınağın havasını bozmadan çalışabilen bir aydınlatma tertibatı bulunmalıdır.
3.Sığınaklar sıvanmamalı ve gereksiz eşya konulmamalıdır.
4.Dışarı ile haberleşme tertibatı sağlanmalıdır.
5.Yangınlara karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
6.Yemeklerin pişirilmesinde gaz ocağı tercih edilmeli ve oksijeni azaltmamak için zorunlu hallerde kullanılmalıdır.
7.Her 25 kişiye 1 tuvalet her 50 kişiye göre bir pisuar bulunmalı, atıkların dışarı atılmasında ağzı kapalı kapları ve plastik torbalar kullanılmalıdır.
8.Yatmak için iki hatta üçlü ranzalar konulmalı, bu ranzalardan oturmak içinde yararlanılmalıdır.
9.Sığınağa girerken yeteri miktarda gıda ve sağlık malzemesi ile gerekli araç ve gereç unutulmamalıdır.
10.Kirlenmiş araziden gelindiğinde, sığınağa girmeden evvel gerekli temizlik yapılmalıdır.
f.Sığınma Yerlerinin Özellikleri;
Buraya kadar anlatılanlar nizami ölçülerde yapılan sığınaklar hakkında gerekli bilgileri içermektedir.3194 sayılı İmar Kanununa göre düzenlenmiş imar yönetmeliklerinde sığınak yapımı yasal zorunluluk olmasına rağmen sığınak yapımının çok pahalı olması ülkemizin geniş bir alana yayılmış bulunması ve topraklarımız üzerinde 65 milyon kişinin yaşadığını düşünürsek herhangi bir tehlike karşısında daha pratik önlemler almak zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.Sığınak bulunmayan ev veya işyerlerimizin bazı bölümlerini sığınma yeri olarak kullanabiliriz.
-Sığınma Yerinde Aşağıdaki özellikler Aranır.
1-Kimyasal harp maddelerine karşı kullanılacak sığınma yerleri üst katlarda ve penceresi az olan yerlerden seçilmeli, gaz girişini önlemek amacıyla pencere ve kapı aralıkları macun, bant veya çamaşır suyuna batırılmış bezlerle kapatılır.
2.Klasik ve nükleer silahlara karşı kullanılacak sığınma yerleri mümkünse bodrum katlarında, dışarıya penceresi az tavan ve duvarları sağlam yerlerden seçilmeli, kapı ve pencereleri kum torbaları ile takviye edilmelidir.
3.Sığınma yerlerinde sığınakta bulunması gereken malzemeler bulunmalıdır.
4.Sığınma yeri olarak seçilecek mahallin sığınak kadar koruyucu olmayacağı tabidir.Ancak seçilecek bu yerin mümkün olduğu kadar sığınaktaki özellikleri taşımasına gayret gösterilmelidir.
g-Sığınakta Bulunması gereken Malzemeler;
Dışarıdaki radyoaktif serpinti veya kimyasal gaz etkisinin geçmesi için belirli bir süre sığınakta kalmak mecburiyeti hasıl olabilir.
Bu nedenle bütün ihtiyaçlar düşünülerek sığınak içerisindeki hayat buna göre organize edilmelidir.
Halkın oturduğu bina veya işyerinde donatacağı sığınak veya sığınma yerlerinde birkaç günlük yiyecek, içecek ve sağlık, yangın söndürme araç, gereçleri bulundurulmasına dikkat edilmelidir.
İçeceklerin kapalı kaplarda, yiyeceklerin konserve şeklinde, sağlık malzemelerinin de orijinal kap veya kutularda bulundurulmalarına dikkat edilmelidir.
Ersin İĞREK
Sivil Savunma Uzmanı
